OD POJĘCIA DO ZROZUMIENIA
Wielkie pytania.
Jasne pojęcia.
Encyklopedia zdrowia E66. Szukaj po nazwie, literze lub obszarze. Poznaj znaczenie pojęć i zobacz, jak łączą się z codziennymi pytaniami o zdrowie.
Znajdź pojęcieZnaleziono haseł: 141
Endoskopia
Endoskopia jest metodą oglądania wnętrza ciała za pomocą urządzenia z układem optycznym. W gastroenterologii najczęściej wykorzystuje się giętką rurkę z kamerą, wprowadz…
Enterografia rezonansu magnetycznego
Enterografia rezonansu magnetycznego jest badaniem obrazowym ukierunkowanym na jelito cienkie. Wykorzystuje pole magnetyczne i fale radiowe do uzyskania szczegółowych ob…
Eozynofile
Eozynofile to jeden z rodzajów białych krwinek, czyli komórek układu odpornościowego. Uczestniczą między innymi w odpowiedzi na pasożyty, reakcjach alergicznych i proces…
Ferrytyna
Ferrytyna jest białkiem, które wiąże i magazynuje żelazo. Oznaczenie jej stężenia we krwi pomaga oceniać zapasy tego pierwiastka w organizmie. Nie jest jednak tym samym …
FIB-4
FIB-4 jest wskaźnikiem używanym do wstępnej oceny prawdopodobieństwa zaawansowanego włóknienia wątroby w określonych sytuacjach klinicznych. Oblicza się go z wieku, akty…
Fibrynogen
Fibrynogen jest białkiem wytwarzanym głównie przez wątrobę i uczestniczącym w krzepnięciu krwi. Pod wpływem trombiny przekształca się w fibrynę, która tworzy ważną część…
Foliany
Foliany to grupa związków wykazujących aktywność witaminy B9. Są potrzebne do syntezy materiału genetycznego i prawidłowych podziałów komórkowych. Uczestniczą też w prze…
Fosfataza alkaliczna
Fosfataza alkaliczna, w skrócie ALP, jest enzymem obecnym w różnych tkankach. Szczególnie istotne dla interpretacji badania są wątroba, drogi żółciowe i kości. Oznaczeni…
Fosfor
Fosfor jest pierwiastkiem potrzebnym komórkom organizmu. Duża jego część znajduje się w kościach i zębach, ale uczestniczy także w procesach energetycznych i budowie waż…
Gamma-glutamylotransferaza (GGT)
Gamma-glutamylotransferaza, oznaczana jako GGT lub GGTP, jest enzymem występującym między innymi w wątrobie. Jej aktywność we krwi może pomagać w ocenie wątroby i dróg ż…
Gastroskopia
Gastroskopia to badanie przełyku, żołądka i dwunastnicy za pomocą giętkiego przyrządu z kamerą. Endoskop jest najczęściej wprowadzany przez usta, a obraz wnętrza przewod…
Glikemia na czczo
Glikemia na czczo to oznaczenie stężenia glukozy we krwi po co najmniej ośmiu godzinach bez jedzenia i napojów dostarczających energii. Badanie pomaga wykrywać zaburzeni…
Glikemia poposiłkowa
Glikemia poposiłkowa to stężenie glukozy oceniane po rozpoczęciu posiłku. Pomaga zrozumieć odpowiedź organizmu na jedzenie w określonym planie kontroli. Wynik wymaga inf…
Glikemia przygodna
Glikemia przygodna to stężenie glukozy we krwi oznaczone o dowolnej porze, niezależnie od czasu ostatniego posiłku. Określenie „przygodna” opisuje warunki badania, a nie…
Glukometr
Glukometr jest urządzeniem służącym do pomiaru stężenia glukozy z niewielkiej próbki krwi. Najczęściej kroplę uzyskuje się przez nakłucie palca i nanosi na odpowiedni pa…
Hematokryt
Hematokryt określa, jaką część objętości krwi stanowią krwinki czerwone. Na wydruku bywa oznaczany skrótem HCT i podawany jako procent lub ułamek. Pomaga opisać proporcj…
Hemoglobina
Hemoglobina jest białkiem znajdującym się w krwinkach czerwonych. Zawiera żelazo i umożliwia transport tlenu z płuc do tkanek. Na wyniku morfologii można znaleźć skrót H…
Hemoglobina glikowana (HbA1c)
Hemoglobina glikowana, oznaczana jako HbA1c, to hemoglobina związana z glukozą. Hemoglobina jest białkiem krwinek czerwonych przenoszącym tlen. Oznaczenie HbA1c pozwala …
Hemoliza próbki
Hemoliza próbki oznacza rozpad krwinek czerwonych i uwolnienie ich zawartości do otaczającego płynu. Informacja na wyniku może dotyczyć jakości pobranego materiału. Nie …
Hipercholesterolemia
Hipercholesterolemia oznacza podwyższone stężenie cholesterolu we krwi. W ocenie ryzyka szczególne znaczenie ma cholesterol związany z lipoproteinami LDL. Wynik nie opis…
Hipertriglicerydemia
Hipertriglicerydemia oznacza podwyższone stężenie triglicerydów we krwi. Są one rodzajem tłuszczów wykorzystywanych przez organizm jako źródło i zapas energii. Nie są ty…
Immunoglobulina A (IgA)
Immunoglobulina A, w skrócie IgA, jest jedną z klas przeciwciał wytwarzanych przez układ odpornościowy. Występuje we krwi oraz w wydzielinach związanych z błonami śluzow…
IMO
IMO to skrót oznaczający nadmierną obecność metanogenów w jelitach. Są to mikroorganizmy wytwarzające metan, należące do archeonów. Nie są bakteriami. To rozróżnienie wy…
Impedancja przełykowa
Impedancja przełykowa jest metodą oceny przemieszczania się płynów i gazów w przełyku. Najczęściej spotyka się ją w połączeniu z pomiarem pH, czyli kwaśności. Takie zest…
Indeks HOMA-IR
HOMA-IR jest wskaźnikiem modelowym wykorzystywanym do szacowania insulinooporności. Opiera się na powiązaniu glukozy i insuliny w warunkach na czczo. Nie mierzy bezpośre…
Insulina
Insulina jest hormonem wytwarzanym przez komórki beta trzustki. Pomaga regulować stężenie glukozy i wykorzystywanie energii przez organizm. Jej wydzielanie zmienia się z…
Insulinooporność
Insulinooporność oznacza, że komórki organizmu słabiej reagują na insulinę, hormon wytwarzany przez trzustkę. Dotyczy to między innymi mięśni, wątroby i tkanki tłuszczow…
Kalprotektyna w kale
Kalprotektyna w kale jest białkowym wskaźnikiem związanym z obecnością komórek zapalnych w jelicie. Jej oznaczenie pomaga ocenić, czy objawom ze strony przewodu pokarmow…
Kolonoskopia
Kolonoskopia to badanie, podczas którego giętki aparat z kamerą wprowadza się przez odbyt do jelita grubego. Umożliwia obejrzenie jego wewnętrznej powierzchni i odbytnic…
Kortyzol
Kortyzol jest hormonem wytwarzanym przez nadnercza. Uczestniczy w regulacji przemiany materii i odpowiedzi organizmu na obciążenia. Popularne określenie „hormon stresu” …