OD POJĘCIA DO ZROZUMIENIA
Wielkie pytania.
Jasne pojęcia.
Encyklopedia zdrowia E66. Szukaj po nazwie, literze lub obszarze. Poznaj znaczenie pojęć i zobacz, jak łączą się z codziennymi pytaniami o zdrowie.
Znajdź pojęcieZnaleziono haseł: 134
Jakość białka
Jakość białka opisuje, w jakim stopniu dostarczane białko może zaspokajać potrzeby organizmu dotyczące aminokwasów. Znaczenie ma ich skład i możliwość strawienia oraz wy…
Jakość życia
Jakość życia opisuje, jak człowiek postrzega własne życie w odniesieniu do potrzeb, celów i warunków, w których funkcjonuje. Obejmuje więcej niż obecność lub brak chorob…
Jednostka motoryczna
Jednostka motoryczna składa się z neuronu ruchowego oraz wszystkich włókien mięśniowych, które są przez niego unerwiane. Jest podstawowym zespołem wykonującym sygnał pro…
Jet lag
Jet lag to przejściowe niedopasowanie rytmu organizmu do czasu miejscowego po szybkim przekroczeniu stref czasowych. Zegar biologiczny nadal działa częściowo według wcze…
Joga
Joga obejmuje różne praktyki łączące pozycje ciała, pracę z oddechem i skupienie uwagi. Zajęcia mogą być spokojne albo wymagające fizycznie. Sama nazwa nie określa więc …
Jogging
Jogging oznacza spokojny bieg wykonywany w tempie dopasowanym do możliwości. Granica między joggingiem a szybszym bieganiem nie jest jedną obowiązującą wszystkich prędko…
Kadencja chodu
Kadencja chodu to liczba kroków wykonywanych w określonym czasie, zwykle w ciągu minuty. Opisuje rytm chodzenia. Nie jest tym samym co liczba kroków z całego dnia, długo…
Kalorymetria pośrednia
Kalorymetria pośrednia jest metodą oceny wydatku energetycznego na podstawie wymiany gazów oddechowych. Najczęściej mierzy zużycie tlenu i wytwarzanie dwutlenku węgla. N…
Kilodżul
Kilodżul, oznaczany jako kJ, jest jednostką energii. Na etykiecie żywności może występować obok kilokalorii. Obie liczby opisują tę samą energię w innych jednostkach. Ni…
Kilokaloria
Kilokaloria, zapisywana jako kcal, jest jednostką energii. W codziennej rozmowie o jedzeniu często mówi się po prostu „kalorie”, choć na etykiecie podawane są kilokalori…
Kortyzol
Kortyzol jest hormonem wytwarzanym przez nadnercza. Uczestniczy w regulacji przemiany materii i odpowiedzi organizmu na obciążenia. Popularne określenie „hormon stresu” …
Krokomierz
Krokomierz jest urządzeniem lub funkcją aplikacji, która szacuje liczbę wykonanych kroków. Rozpoznaje charakterystyczne sygnały ruchu i przelicza je na wynik. Może pomag…
Laktat
Laktat, czyli mleczan, jest związkiem uczestniczącym w przemianach energetycznych organizmu. Powstaje między innymi podczas metabolizmu glukozy. Nie jest wyłącznie toksy…
Latencja snu
Latencja snu to czas upływający od rozpoczęcia próby zaśnięcia do zaśnięcia. W dzienniczku jest zwykle szacowana, a w badaniu może być określana na podstawie sygnałów fi…
Leucyna
Leucyna jest jednym z aminokwasów niezbędnych, dostarczanych z pożywieniem. Należy wraz z izoleucyną i waliną do aminokwasów rozgałęzionych, określanych skrótem BCAA. Wy…
Lipoliza
Lipoliza to rozkład triglicerydów do glicerolu i wolnych kwasów tłuszczowych. Pozwala między innymi udostępniać paliwo zgromadzone w tkance tłuszczowej. Jest naturalnym …
Lordoza
Lordoza oznacza wygięcie kręgosłupa ku przodowi, widoczne w ocenie z boku. W odcinku lędźwiowym pewien stopień takiej krzywizny jest naturalny. Sam zapis „lordoza” nie o…
Lunatykowanie
Lunatykowanie, nazywane też somnambulizmem, polega na wykonywaniu czynności podczas niepełnego wybudzenia ze snu. Osoba może siadać, chodzić lub podejmować pozornie celo…
Maksymalny pobór tlenu (VO2max)
Maksymalny pobór tlenu, zapisywany jako VO2max, opisuje największą ilość tlenu, którą organizm potrafi wykorzystać podczas narastającego wysiłku. Jest jednym ze wskaźnik…
Masa mięśniowa
Masa mięśniowa opisuje ilość tkanki mięśniowej w organizmie. W ocenie odżywienia i sprawności zwykle chodzi przede wszystkim o mięśnie szkieletowe. To inna informacja ni…
Melatonina
Melatonina jest hormonem uczestniczącym w przekazywaniu organizmowi informacji o porze nocy. Jej wydzielanie wiąże się z rytmem dobowym i warunkami oświetlenia. Nie dzia…
Metabolizm
Metabolizm, czyli przemiana materii, obejmuje procesy chemiczne zachodzące w komórkach organizmu. Dzięki nim możliwe jest pozyskiwanie i wykorzystywanie energii, tworzen…
Mięśnie szkieletowe
Mięśnie szkieletowe to narządy, których praca umożliwia poruszanie ciałem i utrzymywanie jego pozycji. Dzięki nim można wstać z krzesła, przenieść zakupy czy unieść rękę…
Mobilność stawów
Mobilność stawów w pracy nad ruchem oznacza możliwość wykorzystania zakresu ruchu w sposób aktywny i kontrolowany. Łączy się z gibkością, ale nie jest wyłącznie zdolnośc…
Nadmierna senność dzienna
Nadmierna senność dzienna oznacza trudność w utrzymaniu czuwania w porze, w której potrzebujemy być aktywni. Może prowadzić do niezamierzonych drzemek podczas czytania, …
Narkolepsja
Narkolepsja jest przewlekłym zaburzeniem neurologicznym dotyczącym regulacji snu i czuwania. Charakterystyczna jest nasilona senność w dzień, czasem z trudnymi do opanow…
Nawodnienie
Nawodnienie oznacza stan zaopatrzenia organizmu w wodę. Woda uczestniczy w utrzymywaniu temperatury, krążeniu i pracy narządów. Dostarczamy ją z napojami oraz jedzeniem,…
Niedobór snu
Niedobór snu oznacza, że organizm nie otrzymuje snu odpowiadającego jego potrzebom. Najprostsza sytuacja to zbyt krótka noc. Problem może jednak dotyczyć również jakości…
Nietolerancja wysiłku
Nietolerancja wysiłku oznacza ograniczoną zdolność do wykonywania aktywności z powodu nadmiernych dolegliwości. Może przejawiać się dusznością, osłabieniem, zawrotami gł…
Nocne wybudzenia
Nocne wybudzenia to okresy czuwania przerywające sen. Krótkie przebudzenia mogą pojawiać się pomiędzy jego cyklami i nie zawsze są zapamiętywane. O znaczeniu problemu de…