OD POJĘCIA DO ZROZUMIENIA
Wielkie pytania.
Jasne pojęcia.
Encyklopedia zdrowia E66. Szukaj po nazwie, literze lub obszarze. Poznaj znaczenie pojęć i zobacz, jak łączą się z codziennymi pytaniami o zdrowie.
Znajdź pojęcieZnaleziono haseł: 31 · Litera Z
Zaburzenia odżywiania
Zaburzenia odżywiania to choroby związane z istotnymi trudnościami w zachowaniach dotyczących jedzenia i ich wpływem na zdrowie. Nie są wyborem ani prostą konsekwencją p…
Zaburzenia rytmu dobowego
Zaburzenia rytmu dobowego snu i czuwania występują wtedy, gdy wewnętrzny rytm organizmu nie jest odpowiednio zgrany z potrzebnym harmonogramem dnia i nocy. Mogą utrudnia…
Zaburzenie snu związane z pracą zmianową
Zaburzenie snu związane z pracą zmianową dotyczy sytuacji, w której grafik pracy koliduje z rytmem snu i czuwania, powodując istotne trudności. Mogą występować bezsennoś…
Zakażenie Helicobacter pylori
Zakażenie Helicobacter pylori oznacza obecność bakterii zdolnej do przetrwania w żołądku. Drobnoustrój zasiedla warstwę śluzu pokrywającą jego wnętrze i może wywoływać p…
Zakres referencyjny
Zakres referencyjny to przedział wartości, z którym laboratorium porównuje wynik badania. Powstaje na podstawie pomiarów w określonej grupie odniesienia i zależy od meto…
Zalecane spożycie (RDA)
Zalecane spożycie, określane skrótem RDA, jest jedną z wartości używanych w normach żywienia. Oznacza poziom średniej dobowej podaży, który ma wystarczać niemal wszystki…
Zapalenie błony śluzowej żołądka
Zapalenie błony śluzowej żołądka oznacza stan zapalny tkanki wyściełającej ten narząd. Należy odróżniać je od gastropatii, w której śluzówka jest uszkodzona, ale stan za…
Zapalenie uchyłków
Zapalenie uchyłków to stan zapalny dotyczący kieszonek obecnych w ścianie jelita grubego. Jest odrębne od uchyłkowatości, która oznacza samą obecność tych kieszonek. Oso…
Zaparcie
Zaparcie oznacza trudności z wypróżnianiem, które mogą dotyczyć częstości stolca, jego konsystencji lub samego wydalania. Możliwe są twarde, grudkowate stolce, bolesne w…
Zaparcie z wolnym pasażem
Zaparcie z wolnym pasażem wiąże się z opóźnionym przesuwaniem treści przez jelito grube. Jest jednym z możliwych mechanizmów przewlekłych zaparć. Sama mała liczba wypróż…
Zapotrzebowanie energetyczne
Zapotrzebowanie energetyczne to ilość energii potrzebna organizmowi w określonej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Obejmuje utrzymanie funkcji narządów, codzienną aktywnoś…
Zapotrzebowanie na białko
Zapotrzebowanie na białko opisuje ilość potrzebną do utrzymywania i odnawiania tkanek oraz innych funkcji organizmu. Zależy od etapu życia i sytuacji zdrowotnej. Nie jes…
Zbilansowana dieta
Zbilansowana dieta dostarcza energii i składników odżywczych w ilościach odpowiadających potrzebom. Nie jest nazwą jednego jadłospisu ani obowiązkiem jedzenia identyczny…
Zespół Cushinga
Zespół Cushinga oznacza skutki długotrwałej nadmiernej ekspozycji organizmu na kortyzol lub leki o podobnym działaniu. Nie jest nazwą zwykłego przemęczenia ani każdego w…
Zespół hipowentylacji otyłych
Zespół hipowentylacji otyłych to zaburzenie, w którym u osoby z otyłością oddychanie nie zapewnia wystarczającego usuwania dwutlenku węgla. Jego podwyższony poziom wystę…
Zespół jelita drażliwego
Zespół jelita drażliwego, określany skrótem IBS, obejmuje nawracający ból brzucha i zmianę wypróżnień. Może występować biegunka, zaparcie albo ich mieszany wzorzec. Samo…
Zespół krótkiego jelita
Zespół krótkiego jelita oznacza sytuację, w której jelito cienkie nie ma wystarczającej sprawnej powierzchni, aby wchłaniać potrzebne ilości składników odżywczych i płyn…
Zespół metaboliczny
Zespół metaboliczny to współwystępowanie nieprawidłowości, które łącznie zwiększają ryzyko cukrzycy typu 2 i chorób układu krążenia. Określenie pomaga spojrzeć na kilka …
Zespół napadowego objadania się
Zespół napadowego objadania się, określany skrótem BED, jest zaburzeniem odżywiania z nawracającymi napadami jedzenia dużej ilości pokarmu i poczuciem utraty kontroli. O…
Zespół niespokojnych nóg
Zespół niespokojnych nóg, często określany skrótem RLS, wiąże się z trudną do opanowania potrzebą poruszania nogami. Zwykle towarzyszą jej nieprzyjemne odczucia. Pojawia…
Zespół opóźnionej fazy snu i czuwania
Zespół opóźnionej fazy snu i czuwania to zaburzenie rytmu dobowego, w którym naturalna pora zasypiania i budzenia przypada wyraźnie później niż wymagany harmonogram. Oso…
Zespół policystycznych jajników (PCOS)
Zespół policystycznych jajników, znany jako PCOS, dotyczy funkcji hormonalnych i rozrodczych oraz zdrowia metabolicznego. Nie ogranicza się do obrazu jajników w USG. Moż…
Zespół poposiłkowy (dumping)
Zespół poposiłkowy, nazywany dumping, to grupa dolegliwości związanych ze zbyt szybkim przechodzeniem treści z żołądka do jelita cienkiego. Często występuje po niektóryc…
Zespół złego wchłaniania
Zespół złego wchłaniania oznacza zaburzenie przyswajania składników odżywczych z przewodu pokarmowego. Może dotyczyć wybranych substancji albo szerszego zakresu odżywien…
Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki
Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki oznacza, że do jelita dociera zbyt mało działających enzymów trzustkowych, aby prawidłowo trawić pokarm. Dotyczy funkcji trawi…
Zgaga
Zgaga to uczucie pieczenia w środkowej części klatki piersiowej, zwykle za mostkiem, niekiedy przesuwające się ku gardłu. Jest objawem, a nie nazwą jednej choroby. Częst…
Zgoda na badanie
Zgoda na badanie oznacza świadomą i dobrowolną decyzję dotyczącą określonego świadczenia zdrowotnego. Co do zasady powinna być poprzedzona zrozumiałą informacją. Sam pod…
Zmęczenie
Zmęczenie to odczucie wyczerpania lub braku energii, które może pojawiać się po wysiłku, stresie albo niewyspaniu. Nie jest tym samym co senność, czyli skłonność do zaśn…
Zmienność biologiczna
Zmienność biologiczna to naturalne różnice w stężeniu lub aktywności oznaczanej substancji w organizmie. Dotyczy zarówno zmian u tej samej osoby w czasie, jak i różnic p…
Znakowanie alergenów
Znakowanie alergenów pomaga rozpoznać składniki żywności, które mogą wywoływać alergię lub określone reakcje nietolerancji. W Polsce informacje o składnikach objętych ob…