OD POJĘCIA DO ZROZUMIENIA
Wielkie pytania.
Jasne pojęcia.
Encyklopedia zdrowia E66. Szukaj po nazwie, literze lub obszarze. Poznaj znaczenie pojęć i zobacz, jak łączą się z codziennymi pytaniami o zdrowie.
Znajdź pojęcieZnaleziono haseł: 599
Kwasy tłuszczowe
Kwasy tłuszczowe to związki będące składnikami wielu lipidów, w tym tłuszczu obecnego w jedzeniu i zapasach energetycznych organizmu. Mają łańcuch atomów węgla, którego …
Kwasy żółciowe
Kwasy żółciowe są substancjami powstającymi w wątrobie z cholesterolu. Wchodzą w skład żółci i pomagają w trawieniu oraz wchłanianiu tłuszczów. W przewodzie pokarmowym w…
Laktat
Laktat, czyli mleczan, jest związkiem uczestniczącym w przemianach energetycznych organizmu. Powstaje między innymi podczas metabolizmu glukozy. Nie jest wyłącznie toksy…
Laktaza
Laktaza jest enzymem jelita cienkiego, który rozkłada laktozę, czyli cukier mleczny, na glukozę i galaktozę. Dzięki temu mniejsze cząsteczki mogą zostać wchłonięte. Lakt…
Laktoza
Laktoza jest cukrem naturalnie występującym w mleku i produktach mlecznych. Składa się z glukozy i galaktozy. Do jej rozłożenia w jelicie cienkim potrzebny jest enzym la…
Laparoskopia
Laparoskopia jest sposobem oglądania i operowania narządów jamy brzusznej lub miednicy przez niewielkie nacięcia. Wykorzystuje kamerę i odpowiednie narzędzia. Może służy…
Latencja snu
Latencja snu to czas upływający od rozpoczęcia próby zaśnięcia do zaśnięcia. W dzienniczku jest zwykle szacowana, a w badaniu może być określana na podstawie sygnałów fi…
Leki prokinetyczne
Leki prokinetyczne wpływają na motorykę przewodu pokarmowego, czyli pracę mięśni przesuwających jego zawartość. Mogą być stosowane w określonych zaburzeniach tej czynnoś…
Leptyna
Leptyna jest hormonem wytwarzanym przede wszystkim przez komórki tkanki tłuszczowej. Przekazuje do mózgu informacje związane z zapasami energii. Uczestniczy w długotrwał…
Leucyna
Leucyna jest jednym z aminokwasów niezbędnych, dostarczanych z pożywieniem. Należy wraz z izoleucyną i waliną do aminokwasów rozgałęzionych, określanych skrótem BCAA. Wy…
Leukocyty
Leukocyty to białe krwinki, czyli komórki uczestniczące w obronie organizmu. Powstają w szpiku i pełnią różne zadania odpornościowe. Na wyniku morfologii ich łączną licz…
Lipaza
Lipaza jest enzymem uczestniczącym w trawieniu tłuszczów. Największa część związana z tym procesem pochodzi z trzustki, choć lipazy powstają również w innych miejscach. …
Lipidogram
Lipidogram to zestaw badań krwi opisujących gospodarkę tłuszczową. Zwykle obejmuje cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cholesterol HDL i triglicerydy. Każda z tych w…
Lipidy
Lipidy to szeroka grupa związków obejmująca między innymi triglicerydy, fosfolipidy i cholesterol. W codziennym języku bywają nazywane tłuszczami, ale biologiczne znacze…
Lipogeneza
Lipogeneza oznacza tworzenie tłuszczów w organizmie. Często tym terminem określa się syntezę nowych kwasów tłuszczowych z mniejszych związków, nazywaną lipogenezą de nov…
Lipoliza
Lipoliza to rozkład triglicerydów do glicerolu i wolnych kwasów tłuszczowych. Pozwala między innymi udostępniać paliwo zgromadzone w tkance tłuszczowej. Jest naturalnym …
Lipoproteiny
Lipoproteiny to cząstki umożliwiające transport tłuszczów we krwi. Zawierają lipidy i białka, które pomagają utrzymać ich strukturę oraz kierować przemieszczaniem między…
Lordoza
Lordoza oznacza wygięcie kręgosłupa ku przodowi, widoczne w ocenie z boku. W odcinku lędźwiowym pewien stopień takiej krzywizny jest naturalny. Sam zapis „lordoza” nie o…
Lunatykowanie
Lunatykowanie, nazywane też somnambulizmem, polega na wykonywaniu czynności podczas niepełnego wybudzenia ze snu. Osoba może siadać, chodzić lub podejmować pozornie celo…
Ładunek glikemiczny
Ładunek glikemiczny opisuje przewidywany wpływ konkretnej porcji jedzenia zawierającego węglowodany na glikemię. Łączy dwie informacje: indeks glikemiczny produktu oraz …
Ładunek osmotyczny
Ładunek osmotyczny opisuje wpływ rozpuszczonych, osmotycznie czynnych cząsteczek na przemieszczanie wody. W jelicie znaczenie ma między innymi ilość substancji, które po…
Łaknienie spaczone
Łaknienie spaczone, nazywane pica, polega na powtarzającym się jedzeniu substancji, które nie są żywnością. Może chodzić na przykład o ziemię, papier lub inne materiały.…
Łańcuch oddechowy
Łańcuch oddechowy to układ białek i przenośników przekazujących elektrony w wewnętrznej błonie mitochondrium. Jest częścią procesu, dzięki któremu komórki uzyskują energ…
Łosoś
Łosoś jest rybą dostarczającą białka oraz długołańcuchowych kwasów tłuszczowych omega 3, przede wszystkim EPA i DHA. Zawiera także między innymi witaminę B12 i selen. Wa…
Łubin
Łubin należy do roślin strączkowych. W żywności wykorzystuje się nasiona odpowiednich odmian oraz otrzymywane z nich składniki, na przykład mąkę i białko. Można je znale…
Łuk odruchowy
Łuk odruchowy jest drogą, którą sygnał nerwowy przechodzi od odebranego bodźca do odpowiedzi organizmu. Obejmuje receptor, drogę doprowadzającą informację, jej przetworz…
Łuski babki jajowatej
Łuski babki jajowatej są roślinnym źródłem błonnika, znanym także pod nazwą psyllium. Po kontakcie z płynem pęcznieją i tworzą żelową masę. Ta właściwość pomaga zwiększy…
Magnez
Magnez to składnik mineralny uczestniczący w pracy mięśni i nerwów oraz w wielu reakcjach metabolicznych. Jest potrzebny między innymi przy tworzeniu białek i materiału …
Makroskładniki
Makroskładniki to składniki odżywcze potrzebne w stosunkowo dużych ilościach. W planowaniu wartości energetycznej diety mówi się przede wszystkim o białku, tłuszczu i wę…
Maksymalny pobór tlenu (VO2max)
Maksymalny pobór tlenu, zapisywany jako VO2max, opisuje największą ilość tlenu, którą organizm potrafi wykorzystać podczas narastającego wysiłku. Jest jednym ze wskaźnik…