OD POJĘCIA DO ZROZUMIENIA
Wielkie pytania.
Jasne pojęcia.
Encyklopedia zdrowia E66. Szukaj po nazwie, literze lub obszarze. Poznaj znaczenie pojęć i zobacz, jak łączą się z codziennymi pytaniami o zdrowie.
Znajdź pojęcieZnaleziono haseł: 599
Celiakia
Celiakia to przewlekła choroba o podłożu immunologicznym, w której spożywanie glutenu wywołuje uszkodzenie jelita cienkiego. Gluten występuje między innymi w pszenicy, ż…
Cholecystokinina
Cholecystokinina, w skrócie CCK, jest hormonem uczestniczącym w koordynowaniu trawienia. Powstaje między innymi w komórkach początkowej części jelita cienkiego. Uwalnian…
Cholestaza
Cholestaza oznacza zmniejszenie lub zatrzymanie odpływu żółci. Żółć powstaje w wątrobie i jest kierowana przewodami do jelita, gdzie wspiera trawienie tłuszczów. Zaburze…
Cholesterol całkowity
Cholesterol całkowity oznacza łączną ilość cholesterolu oznaczaną we krwi. Cholesterol jest potrzebny organizmowi, między innymi do budowy komórek i wytwarzania części h…
Cholesterol HDL
Cholesterol HDL oznacza cholesterol przenoszony przez lipoproteiny o dużej gęstości. Jest jedną z wartości ocenianych w lipidogramie. HDL to nazwa cząstek transportujący…
Cholesterol LDL
Cholesterol LDL to cholesterol transportowany we krwi przez lipoproteiny o małej gęstości. Lipoproteiny są cząstkami zbudowanymi z tłuszczów i białek, które umożliwiają …
Cholesterol nie-HDL
Cholesterol nie-HDL to wartość otrzymywana przez odjęcie cholesterolu HDL od cholesterolu całkowitego. Obejmuje cholesterol przenoszony przez pozostałe lipoproteiny, w t…
Choroba Leśniowskiego-Crohna
Choroba Leśniowskiego i Crohna jest przewlekłą chorobą zapalną przewodu pokarmowego. Może obejmować różne jego odcinki, od jamy ustnej po okolicę odbytu, choć często dot…
Chronotyp
Chronotyp opisuje skłonność do wcześniejszych lub późniejszych pór snu i największej czujności. Potoczne określenia skowronek i sowa pokazują dwa krańce tej różnorodnośc…
Ciśnienie tętnicze
Ciśnienie tętnicze opisuje nacisk krwi na ściany tętnic. Dzięki różnicom ciśnienia krew może krążyć i docierać do tkanek. Wynik pomiaru zapisuje się zwykle jako dwie lic…
Clostridioides difficile
Clostridioides difficile to bakteria, która może wywoływać biegunkę i zapalenie jelita grubego. Jej nazwa na wyniku badania nie jest jednak równoznaczna z potwierdzeniem…
Cukry dodane
Cukry dodane to cukry wprowadzone do żywności podczas produkcji, przygotowywania potraw lub dosładzania przy stole. W europejskim ujęciu obejmują dodawane jednocukry i d…
Cukry ogółem
Cukry ogółem to łączna ilość jednocukrów i dwucukrów obecnych w żywności, niezależnie od ich pochodzenia. Obejmują zarówno cukry naturalnie występujące w składnikach, ja…
Cukry proste
Cukry proste w ścisłym znaczeniu chemicznym to monosacharydy, czyli pojedyncze jednostki cukrowe. Przykładami są glukoza, fruktoza i galaktoza. Nie da się ich rozłożyć p…
Cukry wolne
Cukry wolne obejmują cukry dodawane do żywności i napojów oraz te naturalnie obecne w miodzie, syropach, sokach i koncentratach soków. Termin opisuje ich źródło w diecie…
Cukrzyca typu 2
Cukrzyca typu 2 jest przewlekłą chorobą, w której organizm nie wykorzystuje insuliny wystarczająco skutecznie i z czasem może wytwarzać jej za mało w stosunku do potrzeb…
Ćwiczenia izometryczne
Ćwiczenia izometryczne polegają na wytwarzaniu napięcia mięśniowego bez widocznego ruchu w danym stawie. Mięsień pracuje, chociaż nie wykonuje się pełnego zgięcia lub wy…
Ćwiczenia oddechowe
Ćwiczenia oddechowe to techniki świadomej pracy ze sposobem oddychania. Mogą pomagać w uspokojeniu oddechu, rozluźnieniu lub określonych programach fizjoterapii. Nie są …
Ćwiczenia równoważne
Ćwiczenia równoważne pomagają trenować kontrolę pozycji ciała podczas stania i przemieszczania się. Mogą obejmować zmianę ustawienia stóp, przenoszenie ciężaru albo spok…
Ćwiczenia rozciągające
Ćwiczenia rozciągające służą pracy nad elastycznością tkanek i zakresem ruchu. Mogą ułatwiać wykonywanie codziennych czynności, takich jak sięganie, obracanie głowy czy …
Ćwiczenia w odciążeniu
Ćwiczenia w odciążeniu zmniejszają obciążenie wybranego stawu lub części ciała podczas ruchu. Mogą pozwalać ćwiczyć w warunkach łatwiejszych niż pełne przenoszenie masy …
Ćwiczenia wzmacniające mięśnie
Ćwiczenia wzmacniające mięśnie to ruchy, podczas których mięśnie pracują przeciw obciążeniu większemu niż zwykle. Opór może pochodzić z masy własnego ciała, taśmy, cięża…
Cykliczne zmiany masy ciała
Cykliczne zmiany masy ciała oznaczają powtarzające się okresy jej zmniejszania, po których następuje odzyskiwanie części lub całości utraconej masy. Potocznie mówi się o…
Cynk
Cynk jest niezbędnym składnikiem mineralnym uczestniczącym w pracy wielu enzymów. Organizm potrzebuje go między innymi do syntezy białek i materiału genetycznego, podzia…
Cytokiny
Cytokiny to białka uczestniczące w przekazywaniu sygnałów między komórkami, szczególnie w regulacji odpowiedzi odpornościowej. Wytwarzają je zarówno komórki odpornościow…
Czas pasażu jelitowego
Czas pasażu jelitowego opisuje, jak długo treść przemieszcza się przez określony odcinek jelit. W diagnostyce zaparcia często chodzi o pasaż przez jelito grube. To nie j…
Czas snu
Czas snu to łączna długość okresów, w których rzeczywiście śpimy. Nie jest tym samym co czas spędzony w łóżku. Wieczorne czytanie, oczekiwanie na zaśnięcie i dłuższe noc…
Częstość skurczów serca
Częstość skurczów serca opisuje, ile razy serce kurczy się w ciągu minuty. Zwykle podaje się ją jako liczbę uderzeń na minutę. W codziennej obserwacji często korzysta si…
Czułość testu
Czułość testu mówi, jak często badanie daje wynik dodatni u osób, które rzeczywiście mają poszukiwaną chorobę lub cechę. Opisuje więc zdolność wykrywania problemu w okre…
Czuwanie
Czuwanie to stan, w którym nie śpimy i pozostajemy zdolni do odbierania bodźców oraz reagowania na otoczenie. Nie oznacza jednak zawsze takiej samej sprawności uwagi. Mo…