OD POJĘCIA DO ZROZUMIENIA
Wielkie pytania.
Jasne pojęcia.
Encyklopedia zdrowia E66. Szukaj po nazwie, literze lub obszarze. Poznaj znaczenie pojęć i zobacz, jak łączą się z codziennymi pytaniami o zdrowie.
Znajdź pojęcieZnaleziono haseł: 158
Słodziki
Słodziki to substancje nadające produktom słodki smak, stosowane jako zamienniki cukru lub obok niego. Nie stanowią jednej jednakowej grupy pod względem właściwości. Nie…
Sód i sól w diecie
Sód jest składnikiem mineralnym potrzebnym do utrzymywania gospodarki płynami, przewodzenia impulsów nerwowych i prawidłowej pracy komórek. Sól kuchenna składa się przed…
Sytość
Sytość to stan po jedzeniu, w którym potrzeba rozpoczęcia kolejnego posiłku jest ograniczona. Obejmuje odczucie zaspokojenia i utrzymujące się przez pewien czas zmniejsz…
Talerz Zdrowego Żywienia
Talerz Zdrowego Żywienia to graficzny model pokazujący proporcje grup produktów w codziennym jedzeniu. Zamiast zaczynać od liczenia gramów, pozwala zobaczyć, jak łączyć …
Termiczny efekt pożywienia
Termiczny efekt pożywienia to część wydatku energetycznego związana z przetwarzaniem zjedzonego pokarmu. Organizm zużywa energię na trawienie, wchłanianie, transport i d…
Tłuszcze nasycone
Tłuszcze nasycone to potoczne określenie tłuszczów zawierających nasycone kwasy tłuszczowe. W produktach występują one razem z innymi rodzajami kwasów, w różnych proporc…
Tłuszcze nienasycone
Tłuszcze nienasycone to grupa tłuszczów obejmująca kwasy tłuszczowe jednonienasycone i wielonienasycone. Występują między innymi w olejach roślinnych, orzechach, awokado…
Tłuszcze trans
Tłuszcze trans to określenie tłuszczów zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe o określonej budowie przestrzennej. Nie są synonimem wszystkich tłuszczów nasyconych an…
Trawienie
Trawienie to proces przygotowywania pokarmu do wykorzystania przez organizm. Obejmuje rozdrabnianie, mieszanie i rozkład większych cząsteczek na mniejsze. Dzięki temu sk…
Ujemny bilans azotowy
Ujemny bilans azotowy oznacza, że organizm traci więcej azotu, niż otrzymuje. Azot jest składnikiem aminokwasów budujących białka, dlatego takie zestawienie pomaga opisy…
Układ pokarmowy
Układ pokarmowy obejmuje przewód pokarmowy oraz narządy współpracujące przy trawieniu. Droga jedzenia prowadzi od jamy ustnej przez przełyk i żołądek do jelit. Ważną rol…
Urozmaicenie diety
Urozmaicenie diety oznacza korzystanie z różnych produktów i źródeł składników odżywczych. Nie wymaga codziennie nowego przepisu ani kupowania egzotycznych dodatków. Moż…
Utlenianie kwasów tłuszczowych
Utlenianie kwasów tłuszczowych obejmuje procesy pozwalające wykorzystać je do wytwarzania energii. Jednym z ważnych etapów jest beta oksydacja. Powstające związki uczest…
Utrata apetytu
Utrata apetytu oznacza zmniejszenie chęci jedzenia. Może być przejściowa albo utrzymywać się dłużej. Nie jest tym samym co świadome ograniczenie porcji w ustalonym plani…
Utrzymanie masy ciała
Utrzymanie masy ciała oznacza zachowanie względnie stabilnego poziomu masy w dłuższym okresie. Może dotyczyć zarówno osoby, która nie planuje zmiany, jak i etapu po lecz…
Wapń
Wapń jest składnikiem mineralnym, którego duża część znajduje się w kościach i zębach. Nadaje im strukturę, ale jego rola nie kończy się na szkielecie. Jest potrzebny ró…
Wchłanianie składników odżywczych
Wchłanianie składników odżywczych to przechodzenie substancji z wnętrza przewodu pokarmowego przez jego ścianę do organizmu. Dzięki temu składniki jedzenia mogą zostać p…
Węglowodany
Węglowodany są dużą grupą związków obecnych w żywności. Należą do nich między innymi cukry, skrobia i składniki błonnika. Potoczne określenie „węgle” nie oznacza wyłączn…
Witamina B12
Witamina B12, nazywana kobalaminą, jest potrzebna do prawidłowego działania układu nerwowego, wytwarzania krwinek i syntezy DNA. Należy do witamin rozpuszczalnych w wodz…
Witamina C
Witamina C, czyli kwas askorbinowy, uczestniczy w tworzeniu kolagenu i prawidłowym gojeniu tkanek. Pełni funkcje antyoksydacyjne oraz pomaga przyswajać żelazo niehemowe.…
Witamina D
Witamina D pomaga organizmowi wchłaniać wapń i utrzymywać prawidłowy stan kości. Uczestniczy również w pracy mięśni i innych procesach fizjologicznych. Jej źródłem jest …
Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach
Do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach należą A, D, E i K. Ich wspólną cechą jest sposób rozpuszczania i przyswajania, a nie jedna identyczna funkcja. Poszczególne wita…
Witaminy rozpuszczalne w wodzie
Witaminy rozpuszczalne w wodzie obejmują witaminę C i witaminy z grupy B. Nazwa opisuje ich właściwości, a nie jeden wspólny efekt zdrowotny. Mają różne zadania, od udzi…
Woda
Woda jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy między innymi w regulacji temperatury i usuwaniu produktów przemiany materii. Zwykła woda pitna…
Zaburzenia odżywiania
Zaburzenia odżywiania to choroby związane z istotnymi trudnościami w zachowaniach dotyczących jedzenia i ich wpływem na zdrowie. Nie są wyborem ani prostą konsekwencją p…
Zalecane spożycie (RDA)
Zalecane spożycie, określane skrótem RDA, jest jedną z wartości używanych w normach żywienia. Oznacza poziom średniej dobowej podaży, który ma wystarczać niemal wszystki…
Zapotrzebowanie energetyczne
Zapotrzebowanie energetyczne to ilość energii potrzebna organizmowi w określonej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Obejmuje utrzymanie funkcji narządów, codzienną aktywnoś…
Zapotrzebowanie na białko
Zapotrzebowanie na białko opisuje ilość potrzebną do utrzymywania i odnawiania tkanek oraz innych funkcji organizmu. Zależy od etapu życia i sytuacji zdrowotnej. Nie jes…
Zbilansowana dieta
Zbilansowana dieta dostarcza energii i składników odżywczych w ilościach odpowiadających potrzebom. Nie jest nazwą jednego jadłospisu ani obowiązkiem jedzenia identyczny…
Żelazo
Żelazo jest składnikiem mineralnym potrzebnym do budowy hemoglobiny i mioglobiny. Hemoglobina uczestniczy w przenoszeniu tlenu przez krew, a mioglobina wiąże go w mięśni…