OD POJĘCIA DO ZROZUMIENIA
Wielkie pytania.
Jasne pojęcia.
Encyklopedia zdrowia E66. Szukaj po nazwie, literze lub obszarze. Poznaj znaczenie pojęć i zobacz, jak łączą się z codziennymi pytaniami o zdrowie.
Znajdź pojęcieZnaleziono haseł: 158
Jakość białka
Jakość białka opisuje, w jakim stopniu dostarczane białko może zaspokajać potrzeby organizmu dotyczące aminokwasów. Znaczenie ma ich skład i możliwość strawienia oraz wy…
Jedzenie emocjonalne
Jedzenie emocjonalne opisuje sytuacje, w których sięgamy po jedzenie przede wszystkim w odpowiedzi na emocje. Może towarzyszyć napięciu, smutkowi, nudzie, ale także rado…
Jelito cienkie
Jelito cienkie jest odcinkiem przewodu pokarmowego znajdującym się między żołądkiem a jelitem grubym. Dzieli się na dwunastnicę, jelito czcze i jelito kręte. Zachodzi w …
Jelito grube
Jelito grube jest końcową częścią przewodu pokarmowego, do której dociera treść po przejściu przez jelito cienkie. Obejmuje kątnicę, okrężnicę i odbytnicę, a z kątnicą ł…
Jod
Jod jest składnikiem mineralnym potrzebnym do wytwarzania hormonów tarczycy. Hormony te uczestniczą w regulowaniu przemian organizmu, a także w prawidłowym wzrastaniu i …
Kilodżul
Kilodżul, oznaczany jako kJ, jest jednostką energii. Na etykiecie żywności może występować obok kilokalorii. Obie liczby opisują tę samą energię w innych jednostkach. Ni…
Kilokaloria
Kilokaloria, zapisywana jako kcal, jest jednostką energii. W codziennej rozmowie o jedzeniu często mówi się po prostu „kalorie”, choć na etykiecie podawane są kilokalori…
Kwas alfa-linolenowy (ALA)
Kwas alfa-linolenowy, oznaczany skrótem ALA, należy do niezbędnych kwasów tłuszczowych omega 3. Organizm potrzebuje go z pożywienia. Nie jest tym samym co kwas linolowy …
Kwas dokozaheksaenowy (DHA)
Kwas dokozaheksaenowy, czyli DHA, jest długołańcuchowym kwasem tłuszczowym omega 3. Stanowi składnik błon komórkowych, a jego rola w układzie nerwowym jest dobrze poznan…
Kwas eikozapentaenowy (EPA)
Kwas eikozapentaenowy, czyli EPA, należy do długołańcuchowych kwasów tłuszczowych omega 3. Często występuje razem z DHA, ale są to różne związki. Sama nazwa rodziny omeg…
Kwas linolowy
Kwas linolowy, w skrócie LA, należy do rodziny wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega 6. Jest niezbędny, co oznacza, że powinien pochodzić z diety. Nie jest tym sa…
Kwasy tłuszczowe
Kwasy tłuszczowe to związki będące składnikami wielu lipidów, w tym tłuszczu obecnego w jedzeniu i zapasach energetycznych organizmu. Mają łańcuch atomów węgla, którego …
Laktaza
Laktaza jest enzymem jelita cienkiego, który rozkłada laktozę, czyli cukier mleczny, na glukozę i galaktozę. Dzięki temu mniejsze cząsteczki mogą zostać wchłonięte. Lakt…
Laktoza
Laktoza jest cukrem naturalnie występującym w mleku i produktach mlecznych. Składa się z glukozy i galaktozy. Do jej rozłożenia w jelicie cienkim potrzebny jest enzym la…
Leucyna
Leucyna jest jednym z aminokwasów niezbędnych, dostarczanych z pożywieniem. Należy wraz z izoleucyną i waliną do aminokwasów rozgałęzionych, określanych skrótem BCAA. Wy…
Lipaza
Lipaza jest enzymem uczestniczącym w trawieniu tłuszczów. Największa część związana z tym procesem pochodzi z trzustki, choć lipazy powstają również w innych miejscach. …
Lipidy
Lipidy to szeroka grupa związków obejmująca między innymi triglicerydy, fosfolipidy i cholesterol. W codziennym języku bywają nazywane tłuszczami, ale biologiczne znacze…
Lipogeneza
Lipogeneza oznacza tworzenie tłuszczów w organizmie. Często tym terminem określa się syntezę nowych kwasów tłuszczowych z mniejszych związków, nazywaną lipogenezą de nov…
Ładunek glikemiczny
Ładunek glikemiczny opisuje przewidywany wpływ konkretnej porcji jedzenia zawierającego węglowodany na glikemię. Łączy dwie informacje: indeks glikemiczny produktu oraz …
Łaknienie spaczone
Łaknienie spaczone, nazywane pica, polega na powtarzającym się jedzeniu substancji, które nie są żywnością. Może chodzić na przykład o ziemię, papier lub inne materiały.…
Łańcuch oddechowy
Łańcuch oddechowy to układ białek i przenośników przekazujących elektrony w wewnętrznej błonie mitochondrium. Jest częścią procesu, dzięki któremu komórki uzyskują energ…
Łosoś
Łosoś jest rybą dostarczającą białka oraz długołańcuchowych kwasów tłuszczowych omega 3, przede wszystkim EPA i DHA. Zawiera także między innymi witaminę B12 i selen. Wa…
Łubin
Łubin należy do roślin strączkowych. W żywności wykorzystuje się nasiona odpowiednich odmian oraz otrzymywane z nich składniki, na przykład mąkę i białko. Można je znale…
Łuski babki jajowatej
Łuski babki jajowatej są roślinnym źródłem błonnika, znanym także pod nazwą psyllium. Po kontakcie z płynem pęcznieją i tworzą żelową masę. Ta właściwość pomaga zwiększy…
Magnez
Magnez to składnik mineralny uczestniczący w pracy mięśni i nerwów oraz w wielu reakcjach metabolicznych. Jest potrzebny między innymi przy tworzeniu białek i materiału …
Makroskładniki
Makroskładniki to składniki odżywcze potrzebne w stosunkowo dużych ilościach. W planowaniu wartości energetycznej diety mówi się przede wszystkim o białku, tłuszczu i wę…
Mangan
Mangan jest składnikiem mineralnym potrzebnym w małych ilościach. Uczestniczy w reakcjach związanych z przemianami składników odżywczych i ochroną komórek. Wspiera także…
Miedź
Miedź jest pierwiastkiem śladowym, czyli składnikiem mineralnym potrzebnym w niewielkich ilościach. Uczestniczy w procesach związanych z uzyskiwaniem energii, tkanką łąc…
Mikroskładniki
Mikroskładniki to witaminy i składniki mineralne potrzebne organizmowi w ilościach znacznie mniejszych niż główne składniki energetyczne diety. Mała potrzebna ilość nie …
Molibden
Molibden jest pierwiastkiem śladowym wykorzystywanym przez organizm w działaniu określonych enzymów. Pomaga w przemianach substancji powstających podczas metabolizmu. Za…