OD POJĘCIA DO ZROZUMIENIA
Wielkie pytania.
Jasne pojęcia.
Encyklopedia zdrowia E66. Szukaj po nazwie, literze lub obszarze. Poznaj znaczenie pojęć i zobacz, jak łączą się z codziennymi pytaniami o zdrowie.
Znajdź pojęcieZnaleziono haseł: 158
Enterocyty
Enterocyty to komórki nabłonka uczestniczące w trawieniu i wchłanianiu składników pokarmu. W jelicie cienkim pokrywają powierzchnię kosmków. Ich położenie umożliwia kont…
Enzymy trawienne
Enzymy trawienne są białkami przyspieszającymi rozkład składników jedzenia na mniejsze cząsteczki. Organizm może następnie wchłonąć powstałe produkty i wykorzystać je mi…
Etykieta żywności
Etykieta żywności to zestaw informacji pozwalających rozpoznać produkt, jego skład i warunki użycia. Obejmuje więcej niż tabelę kalorii. Pomaga sprawdzić między innymi s…
Fenyloalanina
Fenyloalanina jest aminokwasem, czyli jednym ze składników budujących białka. Należy do aminokwasów niezbędnych, które trzeba dostarczać z pożywieniem. Jej obecność w pr…
Fermentacja żywności
Fermentacja żywności to celowe wykorzystanie aktywności mikroorganizmów i ich enzymów do przekształcania składników jedzenia. Może zmieniać smak, zapach, konsystencję or…
FODMAP
FODMAP to skrót obejmujący fermentujące oligosacharydy, dwucukry, jednocukry i poliole. W praktyce odnosi się do wybranych krótkołańcuchowych węglowodanów, które mogą by…
Foliany
Foliany to grupa związków wykazujących aktywność witaminy B9. Są potrzebne do syntezy materiału genetycznego i prawidłowych podziałów komórkowych. Uczestniczą też w prze…
Fosfor
Fosfor jest pierwiastkiem potrzebnym komórkom organizmu. Duża jego część znajduje się w kościach i zębach, ale uczestniczy także w procesach energetycznych i budowie waż…
Fruktany
Fruktany to rodzina węglowodanów zbudowanych z połączonych jednostek fruktozy. Poszczególne związki różnią się długością i sposobem połączenia łańcucha. Do tej grupy nal…
Fruktooligosacharydy (FOS)
Fruktooligosacharydy, oznaczane skrótem FOS, to krótkie łańcuchy węglowodanowe należące do fruktanów. Są zbudowane głównie z połączonych jednostek fruktozy. Nazwa nie oz…
Fruktoza
Fruktoza jest cukrem prostym, obecnym naturalnie między innymi w owocach. Występuje również w miodzie, sokach i produktach dosładzanych. Jest jednym z dwóch składników s…
Galaktooligosacharydy (GOS)
Galaktooligosacharydy, w skrócie GOS, należą do krótszych węglowodanów zawierających jednostki galaktozy. Nazwa pojawia się zarówno w opisach składników żywności, jak i …
Gęstość energetyczna
Gęstość energetyczna określa, ile energii zawiera dana masa jedzenia. Można ją wyrazić na przykład jako liczbę kilokalorii na gram lub na 100 g produktu. Pomaga zrozumie…
Gęstość odżywcza
Gęstość odżywcza opisuje ilość potrzebnych składników odżywczych w odniesieniu do określonej ilości jedzenia lub dostarczanej energii. Często używa się tego pojęcia, por…
Glukoza
Glukoza jest cukrem prostym i ważnym źródłem energii dla komórek. Występuje w żywności, powstaje podczas trawienia wielu węglowodanów i krąży we krwi. Nie jest tym samym…
Gluten
Gluten to określenie grupy białek występujących w niektórych zbożach, przede wszystkim pszenicy, życie i jęczmieniu. W pszenicy uczestniczy w tworzeniu struktury ciasta,…
Głód
Głód jest odczuciem skłaniającym do poszukiwania i przyjmowania jedzenia. Powstaje dzięki współpracy mózgu z sygnałami z przewodu pokarmowego i innych tkanek. Nie jest p…
Hipercholesterolemia
Hipercholesterolemia oznacza podwyższone stężenie cholesterolu we krwi. W ocenie ryzyka szczególne znaczenie ma cholesterol związany z lipoproteinami LDL. Wynik nie opis…
Hiperglikemia
Hiperglikemia oznacza zbyt wysokie stężenie glukozy we krwi. Jest określeniem nieprawidłowości, a nie samodzielną nazwą jej przyczyny. Najczęściej kojarzy się z cukrzycą…
Hipertriglicerydemia
Hipertriglicerydemia oznacza podwyższone stężenie triglicerydów we krwi. Są one rodzajem tłuszczów wykorzystywanych przez organizm jako źródło i zapas energii. Nie są ty…
Hipoalbuminemia
Hipoalbuminemia oznacza obniżone stężenie albuminy we krwi. Albumina jest białkiem wytwarzanym przez wątrobę. Pomaga utrzymywać płyn w naczyniach i przenosi różne substa…
Hipoglikemia
Hipoglikemia oznacza zbyt małe stężenie glukozy we krwi. Może wywołać nagły głód, poty, drżenie, osłabienie i trudność w skupieniu. Przy ciężkim niedocukrzeniu mogą wyst…
Histamina
Histamina jest substancją sygnałową uczestniczącą w komunikacji między komórkami. Pełni funkcje w odpowiedzi odpornościowej, regulacji wydzielania kwasu żołądkowego i cz…
Indeks glikemiczny
Indeks glikemiczny, oznaczany jako IG lub GI, opisuje odpowiedź glikemiczną po zjedzeniu produktu zawierającego węglowodany w porównaniu z produktem odniesienia. Najczęś…
Inkretyny
Inkretyny są hormonami przewodu pokarmowego, które po jedzeniu pomagają zwiększać wydzielanie insuliny. Dwa główne to GLP-1 i GIP. Stanowią część komunikacji między jeli…
Insulina
Insulina jest hormonem wytwarzanym przez komórki beta trzustki. Pomaga regulować stężenie glukozy i wykorzystywanie energii przez organizm. Jej wydzielanie zmienia się z…
Insulinooporność
Insulinooporność oznacza, że komórki organizmu słabiej reagują na insulinę, hormon wytwarzany przez trzustkę. Dotyczy to między innymi mięśni, wątroby i tkanki tłuszczow…
Interakcje żywności z lekami
Interakcja żywności z lekiem oznacza, że jedzenie lub napój wpływa na działanie przyjmowanego preparatu. Może zmieniać jego wchłanianie, rozkład albo inne procesy decydu…
Inulina
Inulina jest rodzajem węglowodanu z grupy fruktanów, wykorzystywanym jako składnik błonnika. Występuje w roślinach, między innymi w korzeniu cykorii. Może być również do…
Jadłospis
Jadłospis to plan posiłków i produktów na określony czas. Może pomagać w zakupach, organizacji dnia i realizacji potrzeb żywieniowych. Nie musi być sztywnym dokumentem, …